Tajemnica "Rysia" z oddziału "993/W" rozwiązana!

Zajmując się od przeszło 20 lat historią Armii Krajowej, sporządziłem listę kilkunastu osób związanych z tematem, które nie zostały zidentyfikowane lub ich losy opisano zbyt pobieżnie, z szeregiem błędów faktograficznych. Wraz z ustaleniami, które prezentuję na łamach książek i artykułów, kolejne nazwiska oraz pseudonimy znikają z listy. 

Tak było m.in. z cichociemnym płk. Janem Piwnikiem "Ponurym" – dowódcą Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury" i VII Batalionu 77 Pułku Piechoty AK, Zygmuntem Zdzisławem Sztuką "Rustem" – zdrajcą w szeregach zamojskich struktur ZWZ-AK, Przemysławem Marianem Leitgeberem – informatorem policji kryminalnej w Warszawie, Józefem Staszauerem "Astonem" – agentem Gestapo w Komendzie Głównej AK, Nathenem Herschem Hamerem "Wujkiem" – kierującym prowokacyjną organizacją "Nadwywiad", Hansem Schmalzem – krwawym funkcjonariuszem bahnschutzpolizei z dworca Warszawa Zachodnia, ppor. Jerzym Franciszkiem Wojnowskim "Motorem" – agentem niemieckim w szeregach świętokrzyskiej partyzantki, SS-Hauptsturmführerem i radcą kryminalnym Alfredem Spilkerem z Gestapo w Warszawie czy radcą kryminalnym Friedrichem Wilhelmem Paulem Fuchsem z Gestapo w Radomiu.

Od blisko 10 lat nie dawał mi jednak spokoju numer 7 na liście. Kilka razy starałem się z nim zmierzyć, ale bez większych rezultatów. Kilkukrotnie obiecywałem sobie także, że więcej nie będę się nim zajmował, a po jakimś czasie wracałem do poszukiwań. Pod "7" w moim zestawieniu znalazł się bowiem por. "Ryś" z oddziału bojowego kontrwywiadu Komendy Głównej AK "993/W", który do tej pory pozostawał osobą anonimową.

Wszelkie próby związane z ustaleniem jego tożsamości na podstawie danych zawartych w dokumentach oraz literaturze, a następnie za pomocą analizy grafologicznej pisma, nie dawały odpowiedzi, kim był. Dlatego postanowiłem zmienić taktykę poszukiwań. Od pewnego czasu intrygowały mnie meldunki akowskiego kontrwywiadu, w których zakodowane były dane personalne "Rysia". Mimo że odnalazłem kilka kluczy do akowskich szyfrów, nie pasowały do zastosowanego kodowania. Dlatego z prośbą o pomoc zwróciłem się do prof. Remigiusza Wiśniewskiego z Uniwersytetu Zielonogórskiego jednego z najlepszych kryptologów w Polsce. Po miesiącach naszej współpracy, z wydatną pomocą Kamili Hołówko – biegłej sądowej w zakresie kryminalistycznej analizy dokumentów, w końcu udało się zidentyfikować "Rysia"! 

 

 DZIŚ JUŻ WIADOMO, ŻE "RYŚ" NAZYWAŁ SIĘ JAN NOWICKI I URODZIŁ SIĘ 24 CZERWCA 1910 R. W WIOSCE DĘBIEC, KTÓRA W 1925 R. ZOSTAŁA WŁĄCZONA DO POZNANIA.

 

Zaszyfrowane personalia żołnierzy oddziału "993/W", w tym "Rysia"

(Źródło dokumentu: CAW-WBH)

Aby przedstawić jak do tego doszło, wraz z prof. Wiśniewskim przygotowaliśmy opracowanie pt. Tajemnica "Rysia" z oddziału "993/W" rozwiązana! 

 Dowiecie się z niego m.in. 

- Dlaczego do tej pory nikt go nie zidentyfikował; 

- Jak przebiegał proces łamania szyfrów akowskiego kontrwywiadu; 

- Dlaczego analiza kryminalistyczna dokumentów nie dała oczekiwanego rezultatu;

- A przede wszystkim, poznacie historię jego życia. 

Ciekawostką dla wielu czytelników będzie zapewne informacja, co go łączyło z Lechem Poznań oraz co miał wspólnego z Robertem Lewandowskim!


Praca, wydana nakładem Wokół "Ponurego", liczy 118 stron, zawiera 50 ilustracji oraz 53 dokumenty. Tekst został oparty na materiałach z 22 archiwów instytucjonalnych i prywatnych oraz na ponad 80 publikacjach.

Format: 148x210
Rok wydania: 2026
Forma publikacji:  

1. Wersja drukowana - ISBN 978-83-979683-1-8 
 (Oprawa: twarda)

2. E-book - ISBN 978-83-979683-0-1 
(Format: PDF)

 _____________________________________________________________ 

JAK ZDOBYĆ PUBLIKACJĘ


  
Wersja drukowana zostanie wysłana ok. 15 kwietnia 2026 r. E-book zostanie wysłany od razu po zakupie
 
 
  
Zostanie wysłany od razu po zakupie

 _____________________________________________________________ 

AUTORZY: 

 

Wojciech Königsberg – absolwent historii na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Zielonogórskiego. Sześciokrotny stypendysta Polonia Aid Foundation Trust w Londynie. Niezależny historyk i publicysta Armii Krajowej, ze szczególnym uwzględnieniem akcji zbrojnych, losów cichociemnych oraz dziejów kontrwywiadu. Autor ponad 100 artykułów oraz 8 książek, w tym m.in.: Pułkownik "Ponury". Biografia cichociemnego Jana Piwnika (2024); AK 75. Brawurowe akcje Armii Krajowej (2017); Droga "Ponurego". Rys biograficzny majora Jana Piwnika (2011). Współautor wraz z Bartłomiejem Szyprowskim pracy pt. Zlikwidować! Agenci Gestapo i NKWD w szeregach polskiego podziemia (2022). Zdobywca prestiżowych nagród, w tym: Nagrody im. prof. Tomasza Strzembosza dla autora najlepszej debiutanckiej lub drugiej w karierze książki dotyczącej najnowszej historii Polski (2012); Nagrody im. Oskara Haleckiego w konkursie "Książka Historyczna Roku" (2018, 2023) oraz Nagrody "Zasłużony dla pamięci o Armii Krajowej", przyznawanej przez Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa "Nila" w Krakowie (2026). Prowadzi blog Wokół "Ponurego" oraz jego stronę na Facebooku, na których prezentuje treści związane z historią AK.


Prof. dr hab. inż. Remigiusz Wiśniewski – profesor nauk inżynieryjno-technicznych, kierownik Zakładu Systemów Informatycznych i Cyberbezpieczeństwa w Instytucie Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytetu Zielonogórskiego. Specjalizuje się w teorii sterowania, informatyce technicznej oraz cyberbezpieczeństwie. W 2022 r. otrzymał prestiżową Nagrodę Ministra Edukacji i Nauki za znaczące osiągnięcia w działalności naukowej. Jest autorem ponad 150 publikacji naukowych, w tym artykułów w wiodących światowych czasopismach (m.in. z grupy IEEE Transactions). Pasjonat kryptografii, w tym historycznej, który stosuje algorytmy kryptoanalityczne do rozwiązywania zagadek z okresu II wojny światowej. To właśnie jego interdyscyplinarne podejście pozwoliło na złamanie szyfru, który przez ponad 80 lat chronił tożsamość "Rysia". Prywatnie zapalony miłośnik sportu i aktywności fizycznej.

 _____________________________________________________________ 

Kontakt: 

wojciechkonigsberg@gmail.com 


Komentarze

Popularne posty z tego bloga

82. rocznica akcji "Polowanie"

Nie tylko Kutschera – generałowie niemieccy zabici przez Polaków

Prima aprilis po akowsku - 81. rocznica likwidacji Heinricha Krafta