Wokół „Ponurego”

  Jak złamano Enigmę? W jaki sposób tajne wiadomości wpływały na przebieg wojen? Jak kryptologia pomogła w identyfikacji po ponad 80 latach por. Jana Nowickiego "Rysia", oficera oddziału bojowego Komendy Głównej Armii Krajowej? Czy współczesne szyfry są w stanie ochronić nas przed cyberatakami?

Przez ponad 80 lat Eugen Bollongino pozostawał jedynie nazwiskiem pojawiającym się w meldunkach Armii Krajowej oraz publikacjach. W końcu udało się ustalić, kim naprawdę był komendant obozu przejściowego przy ul. Skaryszewskiej w Warszawie, odpowiedzialny za wywózki tysięcy Polaków do pracy przymusowej w Rzeszy. 8 czerwca 1944 r. żołnierze AK zastrzelili go zaraz po wyjściu z tramwaju.

1. Cichociemny ppor. Waldemar Mariusz Szwiec "Robot" melduje Komendantowi Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury", cichociemnemu por. Janowi Piwnikowi "Ponuremu", przybycie II Zgrupowania na koncentrację Wiosną 1943 r. w Warszawie w konspiracyjnych strukturach Armii Krajowej działał por. Jan Piwnik „Ponury”, którego dotychczasowe losy – mimo niespełna 31 lat życia – mogłyby posłużyć za kanwę arcyciekawego filmu akcji. Piwnik to przedwojenny artylerzysta, oficer Policji Państwowej, ochroniarz polskich premierów, uciekinier z internowania na Węgrzech, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych, szkolony na Wyspach Brytyjskich cichociemny – spadochroniarz Armii Krajowej, szef II Odcinka „Wachlarza” oraz dowódca jednej z najsłynniejszych akcji polskiego podziemia, jaką było rozbicie więzienia w Pińsku.

Szanowni Państwo, jest mi niezmiernie miło poinformować, że do instytucji wspierających moje działania, poświęcone upamiętnieniu historii Armii Krajowej, po raz kolejny dołączyła Polonia Aid Foundation Trust (PAFT) z Londynu!

1. Wejście na cmentarz w Joachimowie-Mogiłach Cmentarz wojenny w Joachimowie-Mogiłach koło Skierniewic to nie jest zwykła nekropolia, to miejsce, gdzie od ponad 30 lat spoczywają prochy oprawców okupowanej Warszawy, z funkcjonariuszami Gestapo i członkami SS na czele.

1. Franz Bürkl Od lat w publikacjach poświęconych warszawskiemu Gestapo oraz akcjom likwidacyjnym Armii Krajowej prezentowane jest niezbyt wyraźne, rzekomo jedyne znane zdjęcie Franza Bürkla, krwawego strażnika z Pawiaka. Tyle że na fotografii zamieszczonej poniżej osoba oznaczona krzyżykiem, identyfikowana jako Bürkl, to w rzeczywistości inny funkcjonariusz Gestapo. W miejsce błędnie powielanej fotografii przedstawiamy dziś prawdziwe oblicze "Kata Pawiaka" oraz jego krótki biogram.  

  30 kwietnia 2026 r., o godz. 18.30 w Muzeum Powstania Warszawskiego

1. Witold Ginel "Czertwan" Zdobywanie punktów oporu obsadzonych przez nieprzyjaciela wiązało się z koniecznością prowadzenia działań bojowych. Zdarzały się jednak przypadki opanowywania tego typu obiektów bez jednego wystrzału. 14 kwietnia 1944 r. grupa partyzantów z nowogródzkiego VII Batalionu 77 Pułku Piechoty AK, pod dowództwem ppor. Witolda Ginela „Czertwana”, podstępem zdobyła posterunek żandarmerii w Wasiliszkach. Po śmiałej akcji okupant nie zdecydował się ponownie obsadzić zaatakowanej placówki swymi ludźmi.

1. Niemiecki pociąg wykolejony przez polskie podziemie   Wiosną 1944 r. oddziały Wehrmachtu dostawały ostre „lanie” od Armii Czerwonej, a front przeniósł się na polskie Kresy Wschodnie. AK realizując plan wspomagania Sowietów, w dalszym ciągu wykonywała uderzenia na niemieckie transporty wojskowe idące na Wschód. W nocy z 6 na 7 kwietnia 1944 r. 13-osobowy oddział z Batalionu „Miotła” pod dowództwem por. Witolda Przyborowskiego „Kuleszy” zdetonował ładunek wybuchowy pod pociągiem amunicyjnym w pobliżu Jaktorowa.

  1. Mychajło Pohotowko II RP była o wiele bardziej zróżnicowana pod względem narodowościowym od obecnej Polski. Najliczniejszą mniejszość narodową, około 16 procent ogółu mieszkańców, stanowili Ukraińcy. Część z nich w niemieckim ataku na Polskę upatrywała szansę na stworzenie własnej państwowości. W GG interesy ukraińskie reprezentował powołany w kwietniu 1940 r. Centralny Komitet Ukraiński w Krakowie, który pod przykrywką działalności samopomocowej oraz kulturalnej kolaborował z wrogiem. 31 marca 1944 r. szef warszawskiego oddziału komitetu Mychajło Pohotowko zginął od kul żołnierzy kontrwywiadu KG AK.